Sytuacja się skomplikowała, gdy w ostrych prześladowaniach wielka liczba wiernych zaparła się Chrystusa. Kiedy fala prześladowań opadła, chcieli oni wrócić do Eucharystii, ale wówczas spotkali się oni z ostrym sprzeciwem wielu tych, którzy zapłacili za swe wyznanie wiary wysoką cenę więzienia, konfiskaty majątku często tortur. Powstało pytanie: Czy można z grzechem ciężkim, popełnionym po chrzcie, zwłaszcza z zaparciem się wiary, podejść ponownie do Komunii św. ? Czy w Kościele istnieje jakaś szansa odpuszczenia tego grzechu, popełnionego po chrzcie świętym.
Powstały dwa ugrupowania. Jedni nie chcieli nawet o tym słyszeć, ponieważ obawiali się, że powrót grzeszników obniży poziom życia religijno-moralnego w Kościoła. Inni uważali, że miłosierdzie Boga może być w Kościele objawione po raz drugi, ale po uprzedniej pokucie. Trzeba bowiem, by grzesznik udowodnił, że autentycznie się nawraca, że za swój grzech żałuje i że jest gotów oddać życie, ale już drugi raz tego grzechu nie popełni.
Pod koniec II wieku zadecydowano, że biskup ma prawo przyjąć ochrzczonego grzesznika do Kościoła pod warunkiem, że ten podejmie surową pokutę. Tym samym zaświeciła gwiazda nadziei dla tych, którzy grzech popełnili. Warto jednak podkreślić, że taki powrót do Kościoła w starożytności był możliwy zasadniczo jeden raz w życiu. Gdy ktoś popełnił jeszcze jeden raz grzech zaparcia się wiary, nie miał prawa prosić o przyjęcie do grona uczestniczących w Eucharystii. Zostawała mu tylko modlitwa i ufność w miłosierdzie Boże. Można powiedzieć że zostawał przed Bogiem sam na sam ze swoim grzechem.
